16 października 2026, piątekCzy Tajwan jest najniebezpieczniejszym, czy może najważniejszym miejscem na świecie?
Wyspa wielkości Mazowsza znalazła się w centrum najważniejszej rywalizacji mocarstw XXI wieku – starcia USA i Chin o przyszły kształt ładu międzynarodowego. Przez wody Cieśniny Tajwańskiej przepływają rocznie towary warte blisko 2, 5 biliona dolarów, to ponad jedna piąta światowego handlu morskiego. Leżące po drugiej stronie Chiny mają 60 razy więcej ludności i największą marynarkę wojenną świata. A jednak od ponad siedemdziesięciu lat Pekin nie podporządkował sobie Tajwanu.
To historia sporu opowiedziana z perspektywy trzech aktorów. Waszyngtonu, który widzi w Tajwanie element równowagi sił w Azji Wschodniej, test wiarygodności sojuszy i ogniwo technologicznej rywalizacji z Chinami. Pekinu, dla którego zjednoczenie to sprawa narodowej dumy, legitymizacji władzy partii i warunek "wielkiego odrodzenia narodu chińskiego". I wreszcie Tajpej, które chce pokoju i prawa do decydowania o własnej przyszłości – i nie jest biernym obserwatorem własnego losu, a żywotność tamtejszej demokracji, odrębna tożsamość mieszkańców, "krzemowa tarcza" i odporność społeczeństwa realnie wpływają na kalkulacje mocarstw. Od tego, co wydarzy się w Cieśninie – narastająca presja, kwarantanna, blokada czy wojna – zależy nie tylko równowaga sił w Azji, lecz także bezpieczeństwo i dobrobyt Europy, w tym Polski.
Książka prowadzi czytelnika od historycznych źródeł konfliktu, przez demokratyzację Tajwanu, strategiczną dwuznaczność Ameryki i wizję Xi Jinpinga, po ukraińską lekcję. Całość zamyka pięć wielkich pytań o przyszłość: o ryzyko wojny, determinację Ameryki, granice presji Pekinu, szanse obrony wyspy i stawkę dla reszty świata.
Żeby zrozumieć, dokąd zmierza rywalizacja mocarstw, trzeba uważnie patrzeć na Tajwan
dr Filip Grzegorzewski - dyplomata, politolog, praktyk stosunków międzynarodowych. Uzyskał z wyróżnieniem stopień doktora nauk społecznych na Uniwersytecie Warszawskim na podstawie rozprawy o roli Tajwanu w amerykańsko-chińskiej rywalizacji mocarstwowej. Od ponad dwóch dekad zajmuje się Azją, relacjami Unii Europejskiej z Chinami oraz bezpieczeństwem międzynarodowym. W latach 2019–2024 reprezentował Unię Europejską na Tajwanie jako dyrektor Europejskiego Biura Gospodarczo-Handlowego. W strukturach Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych (dyplomacji UE) funkcja ta miała rangę ambasadora. Z bliska obserwował najnowszą historię wyspy: narastającą rywalizację USA–Chiny, reakcje na rosyjską inwazję na Ukrainę oraz gwałtowny wzrost geopolitycznego znaczenia półprzewodników.
Ponad dziesięć lat spędził w Azji – studiował w Chinach i Wietnamie, pracował w Pekinie jako dyplomata Unii Europejskiej i współtworzył w Warszawie oraz w Brukseli politykę Polski i UE. Za wkład w rozwój relacji między Unią Europejską a Tajwanem został w 2024 r. odznaczony przez prezydenta Tajwanu Lai Ching-te Orderem Lśniącej Gwiazdy z Wielką Wstęgą.
Powyższy opis pochodzi od wydawcy.
